ولاء و پیوند میان مسلمانان و برائت از کافران، از تعالیم بنیادی اسلام در حیات اجتماعی محسوب می شود که شکل دهندۀ هویت واحدی تحت عنوان امت واحده می باشد. امام خمینی(ره) در مسیر مبارزه و نیز در دوره حاکمیت، ولاء میان جوامع مسلمان را راهبردی اساسی تلقی نمودند. ویژگی ولاءِ میان جوامع مسلمان در اندیشه امام خمینی(ره)، نظام مندی و غایتمندی ولاء است. سؤال اصلی مقاله این است که در اندیشه امام(ره)، پیوند میان جوامع مسلمان در قالب چه نظام و الگویی امکان پذیر است؟ در پاسخ، با بهره گیری از نظریه شبکۀ ولاء آیت الله آصفی، این فرضیه بررسی می شود که امام(ره) ولاء و پیوند میان جوامع مسلمان را در چارچوب یک نظام و شبکه با غایت تقرّب الهی امکان پذیر می دانند. در این نظام ولاء – برائت که از سه بُعد طولی (مناسبات جامعه با خدا و اولی الامر)، عمقی (میراث الهی و سنّت معصومین) و عرضی(روابط و مناسبات امت اسلامی) برخوردار است، بُعد عرضی (پیوند میان جوامع مسلمان) تابع دو بُعدِ طولی (امّ القراء) و عمقی (سنّت و تاریخ معصومین) است. بُعد عمقی بسترساز فکری و تبیین کنندۀ حدود و ثغور شبکه ولاء و هویت بخشِ دو بُعد دیگر است و بُعد طولی تأمین کننده اقتدار و امنیت لازم برای بُعد عرضی و رابطه انسان های مسلمان است. این نظام ولایی، از یک سو بر پیوند میان «خود»(مسلمانان) و از سوی دیگر بر برائت از «غیر» (کفار) ابتنا دارد.

1لا یعدّ التفکیر أمراً ذاتیاً أو وراثیاً بل هو فی الغالب ینشأ عبر التعلیم واکتساب التجارب. ومن خلال مراجعه البحوث والدراسات ذات الصله تبین أنّ موضوع التفکیر الریادی لم تتم دراسته وفق أبعاد متعدده، وعلی هذا الأساس، کان هذا الجانب محل اهتمامنا؛ حیث اتفق ذلک مع مجالات الإبداع فی المنظمه. ویمکن دراسه هذین المتغیرین فی علاقتهما بمدی إخلاص ووفاء الزبائن للعلامه التجاریه. بعد دراسه سابقیه البحث، اتّضح حجم شح الدراسات والبحوث فی هذا المجال لاسیما من زاویه أن یؤدی التفکیر الریادی دوراً وسیطاً. إنّ البحث الحالی من حیث الهدف و الطبیعه والمنهج یعد بحثاً توصیفیاً وترابطیاً. فی قسم تحلیل ودراسه بیانات اختبار کولموغوروف-سمیرنوف أظهرت النتائج بأنّ توزیع البیانات لم یکن طبیعیاً، وعلی هذا الأساس،  تم استخدام تقنیه Smart Pls لتحلیل البیانات ودراستها. وقد لجأنا إلی أسلوب بی ال اس للتوفیق وتقییم صدق نماذج المعادلات الهیکلیه التی تغطی ثلاثه أقسام وهی: ملائمه نماذج القیاس، وملائمه نموذج الهیکل وملائمه النموذج الکلی. دلت النتائج علی أنّ النموذج المفهومی یتمتع بنسبه مناسبه من الملائمه الإحصائیه. کما ومن أجل دراسه فرضیات البحث استخدمنا معامل الحرکه ومقدار إحصاء T، وقد تم التأکد من صحتها جمیعاً. وأظهرت النتائج کذلک بأنّ الطبیعه الإبداعیه للمنظمه تؤثر علی نسبه وفاء الزبائن والتفکیر الریادی، ویستطیع التفکیر الریادی أن یؤدی دور الوسیط فی هذه العلاقه.

ولاء و شهروندی در میان عرب با بیان های پرتکرار قرآن کریم از نظم متکی بر خون و نسب به نهادی بر پایۀ ایمان تبدیل شد؛ بااین حال قرآن دربرابر رویه های حقوقی ولاء که پیش از اسلام برقرار بود، سکوت کرده است. این سکوت را با توجه به انقلاب بینشی و سیاسی شگرفی که در نظام ولای پیشااسلامی ایجاد شده، چگونه باید تفسیر کرد؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی­_ ­­­ تحلیلی مسئلۀ الگوی تشریعی قرآن در نظام ولاء و شهروندی را بازخوانی کرده است. بررسی ­ها نشان می دهد که قرآن در همان گام نخست نزول، با سکوت خود رویه های پیشااسلامی حقوق شهروندی را امضا کرده و در ادامه، تنها برای اصلاح برخی احکام مردود مانند فرزندخواندگی، بیان های تأسیسی داشته است. نتیجه اینکه در ترکیب این سکوت ها و بیان های قرآنی، سویۀ حقوقی ولاء در اسلام شکل گرفته و وضعیت شهروندی مؤمنان، کافران غیرذمی، اهل­ ذمه، نوزادان، بردگان، بردگان آزادشده و مرتدان فطری و ملّی روشن شده است.

ولایت، یکی از محورهای مهم بحث های قرآن است که به تمامی مراتب، مفاهیم و اقسام آن پرداخته شده است. گاهی ولایت، تصدی و سرپرستی را در شعاع محدود مطرح می کند و گاهی دایره ای وسیع و گسترده را شامل می شود مانند ولایت تکوینی خداوند بر هستی و یا ولایت تشریعی خداوند و پیامبر و امامان معصوم در قانون گذاری و فرمان روایی بر جامعه، در جایی مسلمانان را از پذیرفتن ولایت و سرپرستی غیر مسلمانان بر حذر می دارد و در جای دیگر از جدال و اختلاف منع می کند و ایمان را اساس دوستی و ولاء مومنان می داند. از یک سو ولاء زعامت و حق رهبری اجتماعی و سیاسی را حق ولی امر مسلمین می داند و از سوی دیگر ولایت پیامبر را اولب بر مومنین از خودشان می داند. در برخی از آیان سخن از ولایت جزیی و خاص است مانند ولایت بر میت و یا ولایت بر قصاص که اختصاص به بستگان نزدیک دارد و در برخی دیگر به ولایت کلی و گسترده که همان تدبیر سیاسی جامعه است می پردازد.

ولایت مانند حقیقت و وجود دارای مراتب و مدارجی است. ولاء تصرف یا ولاء معنوی بالاترین مراحل ولایت است، نوعی اقتدار و تسلط فوق العاده تکوینی است. بررسی معانی لغوی و اصطلاحی واژه ولایت، زمینه فهم دقیق و درست معانی ولایت که در قرآن و روایات در حق نبی و امام به کار رفته است را آماده می سازد. از حیث معنای لغوی و اصطلاحی کمتر واژه ای همانند ولایت دارای گستره معنایی است.ولایت در لغت به معنای قرب، نزدیکی، محبت و سرپرستی است، علامه طباطبایی ضمن حفظ معنای قرب در لغت ولایت، امارت و تصرف را نیز از دل آن استنباط می کند. یکی از اسمای حسنای خدای سبحان «ولی» است و تنها «ولی» نیز اوست انسان برای اینکه ولی خدا شود، باید به معرفت و اخلاص برسد تا مظهر نام مبارک «الصمد» و نام والای «ولی» که از اسمای حسنای حق است در او متجلی شود، زیرا منشا ولایت الهی صمدیت خدای سبحان است. تصرفات خاص ولی الله در عالم به خاطر قرب او به خدا است که به اذن خدا این مقام را دریافت کرده است.در این مقاله سعی شده است دیدگاههای علامه طباطبائی در باب ولایت بیان شود.

چکیده فارسی: درون مایه آیه 94 سوره نساء، تمرکز بر مؤلّفه های تقریب گرایی امّت اسلامی است که همزیستی مومنان را از طریق تقویت دوستی و محبّت قلبی آنان در پی دارد. موضوع محوری آیه نهی از عوامل پدیدآورنده کشتار درونی و اهمیت تبیین رویدادها جهت جلوگیری از تکرار و پیامدهای پشیمان گر آن است. مقاله حاضر درصدد آن است تا به بیان مؤلّفه های تقریب امّت اسلامی بر پایه تفسیر آیه فوق بپردازد. یافته های مقاله بیانگر آن است که توجّه به مقتضیات ایمان ازجمله موضوع ولاء مثبت مؤمنان و ولاء منفی آنان، نسبت به دشمنان، مدنیّت یا همان فهم حدود روابط درونی و کاربست آن بر پایه آموزه های دینی، پرهیز از چالش های تقریب گرایی درصورتی که با دید راهبردی مورد توجّه قرار گیرد، بسیاری از اختلاف ها و تبعیدها را به تقریب درونی امّت اسلامی سوق خواهد داد. (چکیده عربی: یرکز موضوع الآیة 94 من سورة النساء علی عناصر التقریب للأمة الإسلامیة التی تسعی إلی تعایش المؤمنین من خلال تقویة صداقتهم ومحبتهم القلبیة. الموضوع المحوری للآیة هو تحریم العوامل المسببة للقتل الداخلی وأهمیة شرح الأحداث لمنع تکرارها وعواقبها المؤسفة. یحاول هذا المقال التعبیر عن مقومات تقریب الأمة الإسلامیة بناءً علی تفسیر الآیة أعلاه وتظهر نتائج البحث فی أن الاهتمام بمتطلبات الایمان بما فی ذلک مسألة الولاء الإیجابی للمؤمنین وولائهم السلبی تجاه الأعداءأو الکیاسة أو فهم حدود العلاقات الداخلیة وتطبیقها علی أساس التعالیم الدینیة تجنب تحدیات التقریب فإذا لوحظ من وجهة نظرإستراتیجیة، فإنه سیقود العدید من الاختلافات و الانقسامات إلی تقریب الأمة الإسلامیة. )

پیش از اسلام، در مناسبات بین قبیله ای برای رفع مشکلات، پیمانهایی به صورت "حلف" و "ولاء" وجود داشت. پیامبر (ص) بیعت را جایگزین نمودکه در اسلام عهدی است الهی بین حاکم و محکوم و مردم ملزمند به تعهد ولو بدون منفعت مادی و نقض آن پیمان شکنی است و سزاوار جزا. پژوهش پیش رو، درصدد طرح این پرسش است که: بیعت در گفتمان امام علی (ع) چه جایگاهی داشته است؟ باتوجه به تطور بیعت در دوران جاهلیت، زمان پیامبر و عصر خلفای راشدین، در پاسخ می توان گفت؛ امام علی (ع) به بازشناسی مفاهیم و مصادیق بیعت و احیاء جایگاه آن بسان عهد نبوی پرداخت. دستاوردهای پژوهش حاکی از آن است که؛ بیعت در اسلام مقوله ای است سیاسی و حاکمیتی در همبستگی با عهد الهی، و با نمونه های پیش از اسلام، تنها مشترک لفظی است و نقش مشروعیت بخشی ندارد. از این رو، با تحول بیعت در دوران خلفای راشدین، امام علی (ع) از پذیرش بیعت مردمی سرباز زد و سپس با تعیین شروط رهبری الهی برای حکومت، و احیای سنت نبوی آن را پذیرفت.

انسان به خودی خود موجودی سیاسی است و کمال انسانی او در زیست سیاسی و مدنی فراهم می شود. «امر سیاسی» به عنوان دال مرکزی سیاست، تدبیر انسان را در چارچوب الگوی حکمرانی سامان می بخشد. حال پرسش اساسی این است که ماهیت امر سیاسی در اسلام و مختصات حکمرانی متعالی برآمده از آن کدام است؟ این پژوهش، به روش توصیفی ـ تحلیلی و با تبیین و ارزیابی امر سیاسی به دو رویکرد سکولار و اسلامی، به تطبیق چندسطحی ماهیت، محیط، غایت، قلمرو، عاملیت، سازوکار، کارکرد و چشم انداز امر سیاسی اسلامی پرداخته است؛ سپس از تناظر بین این مختصات با سنجه های حکمرانی مطلوب (نرم افزاری، یکپارچگی، واقع گرایی، فراگیری، کنشگرایی، پاسخگویی، اثربخشی و برنامه مندی)، مختصات حکمرانی متعالی را در قالب توحیدمحوری، نظام ولاء، هدایت محوری، جهان شمولی، مردم پایگی، پویایی اجتهادی، کارامدی و آرمان شهری استخراج کرده است. یافته ها نشان می دهد که تمایز رویکرد اسلامی، در تلفیق حکمت نظری و عملی، تأکید بر عاملیت الهی ـ انسانی و غایتِ متعالیِ امر سیاسی است. این پژوهش با ارائه نظام مند مختصات حکمرانی متعالی، گامی نو در توسعه نظریه سیاسی اسلام و تدبیر مسائل نوظهور به شمار می رود.

الشّاعر المسیحی اللّبنانی، جوزف الهاشم، یعدّ من أبرز شعراء النّصرانیة فی الأدب العربی المعاصر الّذی کرّس شعره فی خدمة القضایا الفکریة والعقائدیة للتشیع. مقتطفات العلویات، تثبت ولاء جوزف الهاشم، الحاسم والصّادق، لعلی وآل البیت (ع). هذه المجموعة الشّعریة، تحدّثنا عن قدرة الشّاعر فی المزج العمیق بین الشّعر الملتزم بحبّ آل البیت (ع): وبین أدب المقاومة والمکافحة. إنّه استطاع فی علویاته أن یمزج بین حبّه الصادق لآل الرّسول (ص) وفضائل الإمام علی (ع) من ناحیة، وأدب المقاومة وآلام المسلمین ومتطلّبات الشّعب العربی فی عصرنا الرّاهن من ناحیة أخری.وقد تبین لنا أنّ الفکرة الغالبة علی شعره هی أن تستنهض إرادة الشّعوب الإسلامیة ضدّ الکیان الصّهیونی باستدعاء الشّخصیات الدّینیة – التّاریخیة للشیعة، کما راح یندّد بالخنوع والمساومة فی قضیة الاحتلال فی فلسطین ولبنان.الاقتباس من القرآن الکریم والحدیث الشریف والتّلمیح بالحوادث التّاریخیة التی الّتی کانت سائدة إبان عهد الإسلام والجمع بین الأدب الشّیعی المناضل و أدب المقاومة، ثمّ الاقتباس من التراث الشّعری العربی من حیث المضمون والأسلوب واستخدام صور الخیال تعدّ أبرز الخصائص الفنّیة لعلویات جوزف الهاشم.وزبدة القول هی أنّ هذا المقال یرمی إلی دراسة هاتین المسألتین:الأولی: مقدّمة فی کلیات البحث، ثم التّعریف بمکانة الشّاعر جوزف الهاشم، ولمحة عابرة إلی بعض معاصریه المسیحیین فی الشعر الشّیعی الملتزم.وثانیهما: دراسة فی صمیم علویات جوزف الهاشم من حیث المضمون والأسلوب.

چندین دهه است که حوزه های مختلف اقتصاد کشور، گرفتار تحریم های همه جانبه ذیل پدیده جنگ اقتصادی اند. در این بین توجه به اندیشه مقام معظم رهبریمدظله در تعیین راهکارهای مقابله با تحریم ها به دلیل جایگاه راهبردی و نگاه جامع ایشان می تواند دید بهتری به تصمیم گیران این حوزه ارایه کند. در این پژوهش ضمن مراجعه به بیانات رهبر معظم انقلاب مدظله و جمع آوری داده های مورد نیاز به شیوه کتابخانه ای؛ با کاربست روش تحلیل مضمون، به تبیین شیوه تعاملی پیشنهادی ایشان در مواجهه با تحریم ها در قالب یک منظومه اندیشه ای پرداخته شده است. نتیجه آنکه بنا بر اصل اساسی اسلامی ولاء منفی عام و خاص در تعاملات بین المللی، ضمن معرفی دو قاعده استقلال اقتصادی و عزت اسلامی به عنوان نقاط کانونی جامعه اسلامی در مقابله با دشمنان، به ارایه راهکارهای مبتنی بر اندیشه مقام معظم رهبری مدظله به منظور مقابله با تحریم ها در قالب منظومه فکری ایشان در راستای مصون سازی اقتصاد کشور در شرایط تحریم پرداخته شده است. در انتها سه مضمون فراگیر درباره موضوع تحریم با عناوین «اهداف»، «راهکارهای مقابله» و «آثار مقابله» به دست آمد. مضمون فراگیر راهکارها به دو دسته فرهنگی و اجرایی تقسیم و سپس راهکارهای اجرایی نیز در دو ساحت داخلی و بین المللی تبیین شدند.